Univerzitet u Banjoj Luci
Insitut za agroekologiju i zemljište
Institut za agroekologiju i zemljište Poljoprivrednog fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci osnovan je 2003. godine i usmjeren je prema naučnim i stručnim projektima, edukaciji studenata prvog, drugog i trećeg ciklusa studija, kao i saradnji s privredom.
Djelatnosti Instituta:
- Osnovna, razvojna i primjenjena istraživanja iz oblasti: agroekologije, nauka o zemljištu, zaštite biljaka i zaštite životne sredine, utvrđivanje stanja i kontrole plodnosti obradivog poljoprivrednog zemljišta i količine unesenih mineralnih đubriva i pesticida u zemljište, ishrane biljaka, utvrđivanje opasnih i štetnih materija u zemljištu i vodi za navodnjavanje, proučavanja kvaliteta đubriva, oplemenjivača zemljišta i vode za navodnjavanje u poljoprivredi, projektovanje protiverozivnih mjera, katastarsko klasiranje, bonitiranje i kategorizaciju zemljišta, izrada projekata rekultivacije i remedijacije zemljišta, izrada projekata mjera uređenja poljoprivrednog i drugog zemljišta melioracijama, izrada projekata uređenja poljoprivrednog zemljišta posredstvom komasacije, uspostavljanje i primjena zemljišnog informacionog sistema (ZIS), izrada programa korišćenja poljoprivrednog zemljišta, nadzor, izvođenje i reviziju programa, projekata i planova iz oblasti agroekologije i zemljišta;
- Prenošenje naučnih i stručnih saznanja iz oblasti agroekologije i zemljišta u praktičnu primjenu;
- Izdavanje atesta i sertifikata iz oblasti agroekologije i zemljišta;
- Izrada planova i praktičnih rješenja u oblasti agroekologije i zemljišta;
- Izdavačka i edukativna djelatnost (izdavanje publikacija, planiranje i realizacija formalne i neformalne edukacije studenata i drugih zainteresovanih lica);
- Konsalting, marketing i inženjering u oblasti agroekologije i zemljišta;
- Izrada osnova zaštite, uređenja i korišćenja poljoprivrednog zemljišta;
- Izrada i revizija, te realizacija naučno-istraživačkih, razvojnih i primijenjenih projekata i studija iz oblasti agroekologije i zemljišta;
- Poslove u vezi sa organizacijom, praćenjem izvođenja i izvođenjem poslova suzbijanja štetnih organizama primjenom: dezinfekcije, dezinsekcije, deratizacije, dekontaminacije i primjenom drugih postupaka tretiranja na poljoprivrednim i šumskim površinama, objektima i vodoprivrednim objektima;
- Ispitivanje sredstava za zaštitu bilja, aktivnih supstanci i osnovnih supstanci u postupku registracije;
- Procjenu sredstava za zaštitu bilja, aktivnih supstanci i osnovnih supstanci u postupku registracije;
- Praćenje ostataka sredstava za zaštitu bilja u hrani i hrani za životinje i životnoj sredini;
- Naučnu i stručnu podršku pri donošenju odluka u postupku registracije sredstava za zaštitu bilja i utvrđivanja maksimalno dozvoljene količine ostataka;
- Laboratorijska ispitivanja uzoraka sredstava za zaštitu bilja uzetih u postupku inspekcijske kontrole radi provjere hemijskih i fizičkih osobina;
- Primjenjena i druga istraživanja u oblasti sredstava za zaštitu bilja;
- Razvijanje, uspostavljanje i primjenu novih postupaka u dobroj praksi u zaštiti bilja i dobroj poljoprivrednoj praksi;
- Uvođenje međunarodnih standarda u ispitivanju efikasnosti sredstava za zaštitu bilja;
- Stručno osposobljavanje lica odgovornih za skladištenje, stavljanje u promet i primjenu sredstava za zaštitu bilja i uređaja za primjenu;
- Evidenciju potrošnje, primjenu sredstava za zaštitu bilja i zaostalih količina sredstava za zaštitu bilja;
- Procjena rizika od sredstava za zaštitu biljaka i biocida;
- Kartiranja invazivnih vrsta, sa procjenom rizika i predlogom mjera sprečavanja njihovog širenja;
- Laboratorijske analize i testiranje biljaka, biljnih proizvoda i propisanihobjekata, radi utvrđivanja prisustva i identifikacije štetnih insekata, kao i intenziteta njihove pojave;
- Prognoze pojave štetnih insekata, razvoja i kretanja njihove populacije i utvrđivanje optimalnih rokova za njihovo suzbijanje;
- Primjenjena i druga istraživanja u oblasti dijagnostike štetnih organizama izaštite biljaka.
Navedene djelatnosti sprovode su u sklopu pripadajućih laboratorija i eksperimantalnih poligona:
- laboratorija za pedologiju, melioracije i ishranu biljaka,
- laboratorija za ekotoksikologiju i analitiku pesticida,
- plastenik za biotest
Usluge
Upustvo za uzimanje prosječnog uzorka zemljišta za kontrolu plodnosti
Institut za agroekologiju i zemljište izrađuje projekte rekultivacije (i remedijacije) zemljišta, u skladu sa Zakonom o poljoprivrednom zemljištu RS i drugim zakonima iz oblasti uređenja prostora, rudarstva i zaštite životne sredine, koji tretiraju ovu oblast. U okviru izrade projekata rekultivacije zemljišta djelatnost Instituta je usmjerena na izradu idejnih rješenja rekultivacije, izvedbenih projekata, te samog izvođenja postupaka rekultivacije fizički i hemijski oštećenih zemljišta, odnosno proučavanje postupaka rekultivacije površinskih kopova mineralnih materija, jalovišta, deponije pepela i šljake i flotacionih materijala i rekultivacija deponija komunalnog otpada, primenjujući sopstvena, ali i strana iskustva kod rješavanja problema rekultivacije zemljišta. zemljišta.
U okviru laboratorije za ekotoksikologiju i analitiku pesticida vrše se sljedeće usluge vezane za primjenjena istraživanja u oblasti sredstava za zaštitu bilja, i naučnu i stručnu podršku pri donošenju odluka u postupku registraacije sredstava za zaštitu bilja:
- Ispitivanje biološke efikasnosti sredstava za zaštitu biljaka
- biološko testiranje u svrhu ispitivanja perzistetnosti i fitotoksičnosti sredstava za zaštitu biljaka
- izrada ekspertskog mišljenja na osnovu analize dokumentacije o sredstvu za zaštitu biljaka
- izrada ekspertskog mišljenja na osnovu analize dokumentacije o biocidu
- izrada ekspertskog mišljenja na osnovu analize dokumentacije iz evropske unije o sredstvu za zaštitu biljaka
- izrada ekspertskog mišljenja na osnovu analize dokumentacije iz evropske unije o biocidu
- izrada etikete i uputstva za upotrebu za sredstvo za zaštitu biljaka ili biocid
- izrada etikete i uputstva za upotrebu za sredstvo za zaštitu biljaka ili biocid
- izrada bezbjedonosno tehničkog lista za sredstzvo za zaštitu biljaka ili biocid
Laboratorije instituta
Osnovni istraživački program laboratorije obuhvata morfo-fiziološke reakcije biljaka u interakciji biološke aktivnosti, perzistentnosti, mobilnosti i fitotoksičnosti pesticida, kao i različite pojave rezistentnosti i ostataka pesticida u poljoprivrednim proizvodima. Istraživanja od posebnog značaja u laboratoriji odnose se na ispitivanje biološke efikasnosti pesticida, kao i rezidua pesticida. Laboratorijske tehnike istraživanja bazirane su na opremi za biološka testiranja i tečno masenom hromatografu.
Šef laboratorije: Prof. dr Siniša Mitrić
Laboratorija je je tehnički i kadrovski osposobljena za širok sektar osnovnih, primijenjenih i razvojnih istraživanja u oblastima nauka o zemljištu, melioracija zemljišta, erozije i konzervacije zemljišta, proučavanja kvaliteta đubriva i oplemenjivača zemljišta te ishrane biljaka. Pored navedenog istraživačkog programa u laboratoriji se, od 2004. godine, rješenjem Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, pružaju i usluge ispitivanja parametara plodnosti zemljišta i ispitivanja kvaliteta mineralnih đubriva u pogledu sadržaja makroelemenata (N, P, K, Ca) i azota u obliku NO3+ i NH4+. Usluge ispitivanja plodnosti zemljišta i određivanja norme đubrenja urađene su za preko 2500 poljoprivrednih proizvođača. Laboratorijske tehnike istraživanja bazirane su na opremi koji čine sprektrofotometar, plamenfotometar, Kjedahl digestiona jedinica i pH-metri. Također, u radu Laboratorije aktivno učestvuju studenti u okviru nastavnih, praktičnih i istraživačkih aktivnosti, kao i za potrebe izrade završnih i diplomskih radova.
Šef laboratorije: Prof. dr Mihajlo Marković
Plastenik za biotest je metalne konstrukcije, pokriven PE folijom i mrežom za zasjenjivanje. Korisna površina plastenika je oko 120m² sa većim brojem radnih stolova. Provjetravanje je obezbijeđeno pomoću bočnih otvora. Plastenik za biotest je namjenjen studentima I i II ciklusa studiranja u cilju izrade završnih radova prvog i drugog ciklusa, kao i projekata u sljedićim poljima istraživanja: minimalna letalna doza herbicida, biotest metoda (mjerenje odgovora biljke ili drugog biološkog organizma na toksično dejstvo pesticida), fitotoksičnosti pesticida na gajenim biljkama, ispitivanje efikasnosti pesticida i drugih istraživanja iz oblasti poljoprivrede.
Šef laboratorije: Dr Biljana Kelečević
Rukovodilac Instituta
Prof, dr Mihajlo Marković
Tel: + 387 51 330-915
E- pošta: mihajlo.markovic@agro.unibl.org